در سالی که اتمام پروژههای نیمهتمام، توسعه اکتشاف، پیشبرد پروژههای پیشران و تقویت زنجیره ارزش معدن و صنایع معدنی به یکی از محورهای اصلی راهبردی شرکت سرمایهگذاری صدر تامین(تاصیکو) تبدیل شده، تامین مالی این پروژهها اهمیت ویژهای پیدا کرده است. تاصیکو به عنوان هلدینگ معدنی شستا در سال گذشته چند مسیر تامین مالی از جمله انتشار اوراق اجاره سههزار میلیارد تومانی، تمدید تسهیلات، افزایش سقف اعتبارات، حمایت از شرکتهای تابعه از طریق وثیقهگذاری سهام و تضمین بازپرداخت اقساط را بهطور همزمان دنبال کرده است.
به گزارش روابط عمومی شرکت سرمایهگذاری صدر تامین (تاصیکو)، علی حسینی، معاون مالی و سرمایه انسانی تاصیکو با اشاره به جزئیات تامین مالی انجامشده در سال گذشته، از برنامه این هلدینگ برای جابهجایی تمرکز تامین مالی از سطح شرکت مادر به شرکتهای تابعه سخن میگوید. به گفته او، تاصیکو در سال جاری تلاش دارد استفاده از ابزارهای بازار سرمایه را در شرکتهای زیرمجموعه تقویت کند و در کنار شبکه بانکی، مسیرهای تازهای برای تامین مالی پروژههای پیشران بگشاید
او همچنین از برنامه تامین مالی حدود هفتهزار میلیارد تومانی از مسیر اوراق مرابحه، اوراق سلف موازی استاندارد و سپرده خاص خبر میدهد؛ برنامهای که شرکتهایی مانند مس شهید باهنر، کاشی الوند، خاک چینی ایران، طلای کردستان، پارس تامین و معدنی املاح ایران را در بر میگیرد.
حسینی همچنین به طراحی یک مدل نوین تامین مالی با همکاری بورس کالا اشاره میکند. مدلی که به گفته او پس از نهایی شدن مجوزها، جزئیات آن اعلام خواهد شد. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
در سال گذشته مهمترین اقدام تاصیکو در حوزه تامین مالی چه بود و چه عددی در این زمینه ثبت شد؟
بزرگترین تامین مالی تاصیکو در سال گذشته انتشار اوراق اجاره سههزار میلیارد تومانی بود که مراحل جذب آن انجام شد. این تامین مالی با نرخ حدود ۴۲ درصد صورت گرفت و منابع آن عمدتا در پروژههای طلای کردستان و رنگان جذب شد. بر اساس آخرین وضعیت، مانده تسهیلات شرکت سرمایهگذاری صدر تامین حدود ۱۱ همت است که بخشی از آن مربوط به همین تامین مالی سههمتی و بخش دیگر مربوط به تمدید وامها و افزایش سقف برخی اعتبارات و تسهیلات است.
با توجه به اینکه شرکتهای تابعه صدر تامین پروژههای متعددی در دست اجرا دارند و از سوی دیگر اقتصاد کشور با شرایط تورمی مواجه است، سیاست ما افزایش تامین مالی و استفاده از اهرم مالی در شرکتهای گروه است. اگر بخواهیم کل گروه را با احتساب خود صدر تامین در نظر بگیریم، حدود ۱۱ همت تسهیلات در سطح هلدینگ داریم، اما در مجموع، میزان تسهیلات و اوراق شرکتهای هلدینگ در سال گذشته حدود ۲۸ همت بوده است.
مدیرعامل تاصیکو در سخنان اخیر خود، توسعه اکتشاف و اتمام پروژههای نیمهتمام را از اولویتهای اصلی تاصیکو عنوان کرد. معاونت توسعه معادن و صنایع معدنی نیز پروژههای طلای کردستان، رنگان و پشم شیشه را به عنوان پروژههای پیشران معرفی کرده است. تمرکز تامین مالی تاصیکو در این بخش چگونه تعریف شده است؟
در همین چارچوب، محل جذب اوراق سههزار میلیارد تومانی ما عمدتا پروژه طلای کردستان بود. در مورد پشم شیشه ایران نیز تامین مالی یکهزار میلیارد تومانی از مسیر انتشار اوراق سپرده به نتیجه رسیده است. پروژه رنگان هم در برنامه تامین مالی قرار دارد و حتما تا پایان سال از محل تسهیلات، منابع مورد نیاز آن را تامین خواهیم کرد.
نکته مهم این است که سهامدار عمده برای حمایت از تامین مالی شرکتها، نقش فعالی داشته است. تضامینی که ما برای شرکتهای گروه انجام دادهایم، حدود سه همت است. این حمایتها از مسیرهای مختلف انجام شده؛ بخشی از طریق وثیقهگذاری سهام و بخشی نیز از طریق تضمین چکهای بازپرداخت اقساط شرکتها بوده است.
این اقدامات برای شرکتهایی مانند مس شهید باهنر، معدنی املاح ایران، زغالسنگ پروده طبس، خاک چینی ایران و پشم شیشه ایران، متناسب با تسهیلاتی که داشتهاند، انجام شده است. بر اساس آماری که در اختیار داریم، حدود سه همت وثیقه و چک برای شرکتها تضمین شده و حدود پنج میلیارد سهم از سهام شرکتهای مختلف موجود در پرتفوی هلدینگ نیز برای کمک به اخذ تسهیلات شرکتها وثیقهگذاری شده است.
آیا میتوان گفت نقش تاصیکو در تامین مالی شرکتهای تابعه فقط پرداخت یا جذب منابع نیست، بلکه نوعی پشتیبانی اعتباری و ساختارسازی مالی هم محسوب میشود؟
بله، دقیقاً همینطور است. تامین مالی فقط این نیست که شرکت مادر مستقیماً منابعی جذب کند و در اختیار پروژهها بگذارد. بخشی از کار ما این است که ظرفیت اعتباری شرکتهای تابعه را فعال کنیم و به آنها کمک کنیم بتوانند از ابزارهای مالی استفاده کنند. گاهی این حمایت از مسیر تضمین است، گاهی از مسیر وثیقهگذاری سهام و گاهی از مسیر کمک به ساختاردهی ابزار تامین مالی.
در واقع، هلدینگ باید بتواند پشتوانه اعتباری شرکتهای تابعه باشد. بهخصوص در پروژههایی که اهمیت توسعهای دارند یا تکمیل آنها برای کل گروه ارزشآفرین است. وقتی پروژهای مثل طلای کردستان، رنگان یا پشم شیشه در سطح هلدینگ پیشران تلقی میشود، تامین مالی آن هم باید با نگاه گروهی و راهبردی دنبال شود، نه صرفاً در مقیاس یک شرکت منفرد.
آیا برای سال ۱۴۰۵ و ادامه اجرای پروژهها، برنامههای تامین مالی تاصیکو تقویت خواهد شد؟
بله، حتماً. راهبرد ما در سال جاری، انتقال محور تامین مالی از خود هلدینگ اصلی به شرکتهای زیرمجموعه است. یعنی بهجای اینکه همه تامین مالیها در سطح شرکت مادر متمرکز باشد، تلاش میکنیم خود شرکتها را توانمند کنیم تا از ابزارهای تامین مالی بازار سرمایه استفاده کنند. البته این کار در کنار استفاده از شبکه کلاسیک بانکی دنبال میشود.
در برنامه امسال، انتشار اوراق مرابحه شرکت مس شهید باهنر به میزان یک همت پیشبینی شده است. برای کاشی الوند و خاک چینی ایران نیز هر کدام ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق در نظر گرفته شده است. همچنین اوراق سلف موازی استاندارد شرکت طلای کردستان به میزان دو همت، سپرده خاص شرکت طلای کردستان به میزان یک همت، اوراق مرابحه شرکت پارس تامین به میزان یک همت و اوراق مرابحه شرکت معدنی املاح ایران به میزان یک همت در برنامه قرار دارد.
برآورد ما این است که بتوانیم حدود هفت همت تامین مالی را به صورت جدی پیگیری کنیم. این برنامهها عملیاتی شدهاند، نهاد مالی آنها انتخاب شده و هر کدام متناسب با فرآیند مربوط به خود در حال پیگیری است. برخی از این موارد در مرحله اعتبارسنجی قرار دارند، برخی در مرحله صدور مجوز هستند و برخی نیز در مرحله دریافت یا تکمیل وثایق مربوط به اوراق قرار گرفتهاند. برآورد ما این است که تا پایان شهریور ماه، بخش عمدهای از این برنامهها تعیین تکلیف شود.
چرا تاصیکو به سمت استفاده گستردهتر از ابزارهای بازار سرمایه رفته است؟ آیا شبکه بانکی دیگر پاسخگوی نیازهای توسعهای شرکتها نیست؟
شبکه بانکی همچنان یکی از مسیرهای مهم تامین مالی است و ما هم از آن استفاده میکنیم، اما نیازهای توسعهای شرکتها، بهویژه در پروژههای بزرگ معدنی و صنعتی، ایجاب میکند از ابزارهای متنوعتری استفاده شود. پروژههایی که در گروه داریم، هم سرمایهبر هستند و هم به دلیل شرایط تورمی، اگر تامین مالی آنها بهموقع انجام نشود، هزینه تکمیل آنها افزایش پیدا میکند.
بازار سرمایه این امکان را میدهد که شرکتها متناسب با ماهیت فعالیت و پروژههای خود، از ابزارهای مختلف استفاده کنند. برای یک شرکت ممکن است اوراق مرابحه مناسب باشد، برای پروژهای دیگر اوراق سلف موازی استاندارد و برای موردی دیگر سپرده خاص. مهم این است که ساختار تامین مالی با ماهیت پروژه و ظرفیت بازپرداخت شرکت همخوان باشد.
آیا هلدینگ بر نحوه تامین مالی و پیشرفت این برنامهها در شرکتهای تابعه نظارت مستمر دارد؟
بله، واحد تامین مالی ما این موارد را به صورت مستمر بررسی میکند. ما هر ماه وضعیت برنامههای تامین مالی را رصد میکنیم تا مشخص باشد هر شرکت در چه مرحلهای قرار دارد، چه مانعی پیشروی آن است و چه اقدامی باید از طرف هلدینگ یا خود شرکت انجام شود.
در چنین فرآیندی، نظارت فقط به معنای دریافت گزارش نیست. ما باید وضعیت اعتبارسنجی، مجوزها، وثایق، تعامل با نهاد مالی، زمانبندی انتشار و نحوه مصرف منابع را پیگیری کنیم. هدف این است که تامین مالی به نتیجه برسد و منابع جذبشده دقیقاً در مسیر پروژهها و نیازهای تعریفشده شرکتها استفاده شود.
با توجه به اولویت اتمام پروژههای نیمهتمام در تاصیکو، تامین مالی چه نقشی در جلوگیری از افزایش هزینه و تاخیر پروژهها دارد؟
در شرایط تورمی، تاخیر در تامین مالی مستقیماً به افزایش هزینه پروژه منجر میشود. اگر پروژهای امروز به منابع نیاز داشته باشد و تامین مالی آن به تعویق بیفتد، چند ماه بعد همان پروژه با هزینه بالاتری مواجه خواهد شد. بنابراین تامین مالی بهموقع، فقط یک اقدام مالی نیست؛ بلکه بخشی از مدیریت پروژه و کنترل هزینههاست.
در پروژههای پیشران، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند. وقتی پروژههایی مانند طلای کردستان، رنگان یا پشم شیشه به بهرهبرداری نزدیک میشوند، تاخیر در تامین منابع میتواند زمان بهرهبرداری را عقب بیندازد و بازده سرمایهگذاری را کاهش دهد. از همین رو تلاش ما این است که منابع مورد نیاز پروژهها قبل از تبدیل شدن به گلوگاه اجرایی، تامین یا دستکم مسیر تامین آنها مشخص شود.
شما به برنامهای برای یک تامین مالی «مگاسایز» با همکاری بورس کالا اشاره کردید. این برنامه در چه مرحلهای است؟
بله، ما یک برنامه تامین مالی مگاسایز نیز در دست اقدام داریم که با همکاری بورس کالا در حال پیگیری است. این مدل از نظر ساختار، جزو ترتیبات نوین در کشور محسوب میشود و به نظر میرسد برای نخستینبار انجام خواهد شد.
در حال حاضر، کارهای مربوط به این برنامه در حال انجام است، اما جزئیات آن را بعد از نهایی شدن و دریافت مجوزهای لازم از نهادهای بازار سرمایه اعلام خواهیم کرد. هدف این است که از یک ابزار جدید و قابل اتکا برای تامین مالی استفاده کنیم و اگر این مسیر به نتیجه برسد، میتواند تجربه مهمی برای تاصیکو و حتی سایر مجموعههای مشابه باشد. انشاءالله پس از نهایی شدن، با همکاری بورس کالا نتایج و جزئیات آن اعلام خواهد شد.
با این توضیحات، میتوان گفت تامین مالی در تاصیکو از یک فعالیت پشتیبان به یک ابزار راهبردی برای توسعه تبدیل شده است؟
بله، همینطور است. در گذشته ممکن بود تامین مالی بیشتر بهعنوان یک فعالیت پشتیبان دیده شود، اما امروز در تاصیکو تامین مالی بخشی از راهبرد توسعه است. وقتی هلدینگ پروژههای نیمهتمام و پیشران دارد، وقتی شرکتها نیازمند نوسازی، افزایش ظرفیت یا تکمیل زنجیره ارزش هستند، تامین مالی دیگر فقط یک عملیات مالی نیست؛ بلکه ابزار تحقق استراتژی است.
هدف ما این است که شرکتهای تابعه بتوانند با کمک هلدینگ از ظرفیتهای شبکه بانکی و بازار سرمایه استفاده کنند، پروژههای مهم خود را جلو ببرند و در نهایت ارزش بیشتری برای گروه، سهامداران و صنعت معدن و صنایع معدنی کشور ایجاد شود.
